Iza rešetaka u Republici Srpskoj nalazi se 16 žena, od kojih najmlađa ima 25, a najstarija 67 godina, kazali su “Glasu ” u Ministarstvu pravde Republike Srpske.
One su smještene u Odjeljenju za zatvorenike ženskog pola koje se nalazi u Kazneno-popravnom zavodu Istočno Sarajevo i to zbog krivičnih djela teško ubistvo, ubistvo, neovlaštena proizvodnja i promet opojne droge te zloupotreba službenog položaja ili ovlašćenja.
– Neke od pripadnica ženskog pola osuđene su na zatvorsku kaznu zbog krivičnih djela prevara ili obmana pri dobijanju kredita, ugrožavanja javnog saobraćaja, protivpravnog oduzimanja slobode u pomaganju, izborne prevare, falsifikovanja novca te davanje lažnog iskaza – naveli su u Ministarstvu pravde.
U Ministarstvu pravde Republike Srpske navode da u Odjeljenju za zatvorenike ženskog pola nije zabilježen porast broja žena u odnosu na prethodni period.
– Takođe, u Odjeljenju za zatvorenike ženskog pola nema porodilja koje izdržavaju zatvorske kazne – poručili su iz Ministarstva pravde.
Odredbama Zakona o izvršenju krivičnih i prekršajnih sankcija Republike Srpske propisano je da zatvorenica-majka može zadržati dijete do djetetove navršene dvije godine života, poslije čega se ono, u sporazumu sa majkom, predaje porodici ili organu socijalne zaštite nadležnom prema mjestu prebivališta, odnosno boravišta majke.
– Shodno tome u Odjeljenju za zatvorenike ženskog pola pri zatvoru u Istočnom Sarajevu postoje prostorije namijenjene za majku i dijete, ali trenutno na izdržavanju kazne zatvora nemamo slučajeve da boravi zatvorenica sa djetetom – navode u Ministarstvu pravde.
U kazneno-popravnim ustanovama Republike Srpske moguće je reći sudbonosno “da”, a od početka 2025. godine, pa zaključno sa 31. martom ove godine, sklopljen je jedan brak u zatvorima u Srpskoj.
Sociolog Jadranka Berić navodi da je podatak o broju žena iza rešetaka relativno mali u odnosu na broj muškaraca u zatvorskom sistemu te da je to u skladu sa globalnim obrascem da žene rjeđe dolaze u sukob sa zakonom.
– Sociološki gledano, razlozi za to leže u različitim procesima socijalizacije i polnim ulogama koje oblikuju ponašanje žena i muškaraca. Žene su u većini društava socijalizovane da budu manje sklone nasilju i rizičnim ponašanjima pa se njihov kriminalitet češće javlja u sferi ekonomskih ili administrativnih devijacija, dok su muškarci dominantni u nasilnim i organizovanim oblicima kriminala – kazala je “Glasu” Berićeva.
- Stabilan i raznolik kriminal
Činjenica da u posljednjem periodu nije zabilježen porast broja zatvorenica, navodi Berićeva, ukazuje na stabilnost kriminalnog obrasca kod žena.
– To može značiti da društvene okolnosti nisu proizvele nove talase kriminala među ženama, da preventivne mjere i socijalna kontrola funkcionišu te da ženski kriminalitet u Republici Srpskoj ostaje sporadičan i bez trendova rasta. Istovremeno, raznolikost krivičnih djela među zatvorenicama pokazuje da ženski kriminalitet nije ograničen na jednu sferu – naglašava Berićeva.
Nasilna djela se najčešće povezuju, navodi, sa ličnim i porodičnim konfliktima, dok ekonomska i administrativna djela odražavaju uključenost žena u profesionalne i društvene sfere gdje se otvara prostor za zloupotrebu.
– Saobraćajna i izborna djela ukazuju na učešće žena u širem društvenom životu pa samim tim i u njegovim devijacijama – navodi ona.
Posebno je zanimljivo, ističe, to što je u proteklom periodu sklopljen samo jedan brak u zatvorskom sistemu Republike Srpske.
– Brakovi u zatvoru su rijetka pojava, jer zatvorski režim otežava održavanje intimnih odnosa, stigma obeshrabruje partnere da ulaze u brak, a praktične prepreke i psihološki faktori dodatno umanjuju vjerovatnoću sklapanja braka. Zatvorenice se najčešće fokusiraju na izdržavanje kazne i reintegraciju, a ne na sklapanje novih brakova – poručuje Berićeva.
Sve navedeno, naglašava, pokazuje da ženski kriminalitet u Republici Srpskoj, iako brojčano mali i stabilan, ima raznoliku strukturu i nosi specifične izazove.
– Ključni problem nije samo u samom zatvorskom sistemu, već u reintegraciji žena u društvo, gdje stigma, ekonomska nesigurnost i porodični odnosi igraju presudnu ulogu. Ženski kriminalitet se stoga mora posmatrati u širem društvenom kontekstu, kao odraz socijalnih uloga, ekonomskih prilika i kulturnih normi koje oblikuju ponašanje žena u društvu – zaključila je Berićeva.
- Osude
Jadranka Berić navodi da se najveći izazovi u reintegraciji žena nakon izlaska iz zatvora odnose na stigmu i diskriminaciju, jer se žene koje su bile u zatvoru suočavaju sa snažnijom društvenom osudom nego muškarci.
– Povratak u porodicu može biti težak, naročito ako su djeca povjerena socijalnim službama ili porodici, dok ekonomska nesigurnost i problem zaposlenja dodatno otežavaju reintegraciju. Psihološka adaptacija na život van zatvora zahtijeva vrijeme i podršku, a programi za reintegraciju žena su često slabije razvijeni nego za muškarce, što dodatno otežava socijalnu inkluziju – navodi Berićeva.
(GLAS SRPSKE)
Poštovani čitaoci, možete nas pratiti i na platformama: Facebook, Instagram, Youtube, Viber, Tiktok
Pridružite se i saznajte prvi najnovije informacije.
Naše aplikacije možete skinuti na:
