Republika Srpska i Sveti Stefan: Vjera, identitet i istrajnost

Republika Srpska ni danas, više od tri decenije nakon svog nastanka, ne odriče se onoga što je čini suštinski prepoznatljivom – svoje istorije, identiteta i duhovnih temelja. I upravo je krsna slava Republike Srpske, Sveti arhiđakon Stefan, godinama jedna od najčešćih tačaka osporavanja obilježavanja Dana Republike. Ipak, uprkos pritiscima i sporenjima, Republika Srpska ostaje dosljedna činjenici da je njeno postojanje neraskidivo povezano sa vjerom i tradicijom srpskog naroda.

Slavljenje Svetog Stefana kao krsne slave Republike Srpske nije politička poruka, niti isključivost, već izraz duhovnog i kulturnog kontinuiteta naroda koji je 9. januara 1992. godine izrazio svoju volju da se organizuje i opstane u vremenu velikih istorijskih lomova. Kao što je krsna slava u srpskim domovima simbol porodičnog trajanja i zajedništva, tako je i Sveti Stefan za Republiku Srpsku simbol njene unutrašnje snage, istrajnosti i vjere u pravdu.

Republika Srpska time ne negira nikoga, niti ugrožava bilo čija prava, već potvrđuje pravo da njeguje svoje duhovno nasljeđe, kao što to čine i drugi narodi i zajednice. Odricanje od Svetog Stefana značilo bi odricanje od sopstvenog identiteta, a upravo je očuvanje tog identiteta jedan od temelja na kojima Republika Srpska počiva.

Vjerovanja i običaji

Sveti arhiđakon Stefan jedan je od najznačajnijih svetitelja hrišćanske crkve. Kao prvi od sedmorice đakona koje su apostoli rukopoložili, nazvan je arhiđakonom – prvim među đakonima. Njegov život i stradanje zabilježeni su u Novom zavjetu, a praznik Svetog Stefana obilježava se kao sjećanje na prvog mučenika koji je život dao za hrišćansku vjeru.

Sveti Stefan, rođak apostola Pavla, bio je nadahnut silom Duha Svetog i činio je mnoga dobra djela i čudesa, pomažući ljudima i svjedočeći istinu hrišćanske vjere. Njegovo mučeništvo, koje su, prema predanju, posmatrali i Presveta Bogorodica i Sveti Jovan Bogoslov, ostalo je upamćeno po riječima oproštaja koje je uputio svojim mučiteljima: „Gospode, ne uračunaj im grijeh ovaj“.
Sveti Stefan slavi se trećeg dana Božića i predstavlja prvu krsnu slavu u godini. 

Ovaj praznik prati i bogatstvo narodnih običaja. Jedan od najrasprostranjenijih je iznošenje božićne slame iz kuće, koja se, zbog vjerovanja u njenu plodotvornu moć, pažljivo odnosi u štale, voćnjake ili među pčele, kao simbol blagoslova i napretka.
Kao krsnu slavu Svetog Stefana obilježava i Republika Srpska, koja je upravo na taj dan 1992. godine osnovana. Ta simbolika nije slučajna – ona predstavlja spoj duhovnog i istorijskog, vjere i državotvornosti, i poruku da Republika Srpska svoje postojanje temelji na miru, oproštaju i trajanju, baš onako kako je svoj život posvjedočio i njen nebeski zaštitnik.

Dan Republike

Republika Srpska će i ove godine, nizom manifestacija, svečano i dostojanstveno obilježiti Dan Republike, a centralne svečanosti planirane su 5, 8, 9. i 10. januara. Tim povodom predviđeni su svečana akademija, kao i tradicionalni svečani defile.

Republika Srpska nastala je 9. januara 1992. godine u Sarajevu kao Republika srpskog naroda u BiH odlukom tadašnje Skupštine srpskog naroda u BiH. Ovo je dan kada je izražena politička volja srpskog naroda u Bosni i Hercegovini da se organizuje u svoju Republiku, radi očuvanja prava na slobodu, ravnopravnost i opstanak stvarajući Republiku Srpsku kao odgovor na tadašnje istorijske okolnosti i duboke političke promjene, sa ciljem da se obezbijedi institucionalni okvir za zaštitu kolektivnih i individualnih prava. Od tada do danas, Republika Srpska ostaje trajna ustavna kategorija, zasnovana na Dejtonskom mirovnom sporazumu i posvećena miru, stabilnosti i razvoju.

(GLAS SRPSKE)